• شنبه ۱۴ اسفند ماه، ۱۳۹۵ - ۱۴:۵۸
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 9512-4287-5
  • خبرنگار : 28011
  • منبع خبر : ----

تکم‌گردانی؛ آیینی برای مژده رسیدن فصل بهار


یک پژوهشگر فولکلور گفت: تکم‌گردانی، آیینی برای مژده رسیدن فصل بهار بود.

 

حسین عباسی‌نیا در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، منطقه زنجان، گفت: تکم‌گردانی از مراسمی است که در زنجان و آذربایجان مرسوم بوده است که تشریح جنبه‌های فلسفی آن در جامعه سنتی آذربایجان، زنجان و اردبیل تا حد قداست پیش رفته است.

 

وی افزود: تکم‌خوانی یا تکم‌گردانی که در اصطلاح محلی تکم‌چی اویونی نیز به آن اتلاق می‌شود از مراسمی است که تا گذشته‌های نه چندان دور در اواخر اسفندماه اجرا می‌شد و در بعضی از روستاهای دور زنجان مثل کهلا و ارقین هنوز هم مرسوم است.

 

این پژوهشگر خاطرنشان کرد: مراسم تکم‌خوانی هم مثل سایر نوروزی خوانی‌ها با تکیه بر مهارت‌ها و شگردهای فردی با ترکیبی از رقص و روایت و آواز اجرا می‌شد.

 

وی اظهار کرد: تکم شیطانکی بود از چوب و به شکل بز که بر روی چوبی به درازای نیم متر تعبیه شده بود و این چوب از صفحه‌ای عبور می‌کرد و در زیر صفحه در دست تکم‌چی قرار می‌گرفت و تکم‌گردان با بالا و پایین بردن و حرکت دادن آن ریتمی آهنگین ایجاد می‌کرد و همراه با آن آواز می‌خواند و می‌رقصید و شیطانک بز با انوع زینت‌آلات تزیین می‌شد.

 

عباسی‌نیا تصریح کرد: تن او را با لباسی قرمز یا سبز می‌پوشاندند، زنگوله و آینه از گردنش آویزان می‌کردند و خلخال به پایش می‌بستند، این شیطانک بز با این مشخصات بزی قهرمان بود.

 

وی عنوان کرد: مشخص نیست که تکم‌گردانی مربوط به چه دوره‌ای است اما در آذربایجان این مراسم جزو سایاها محسوب می‌شود و سایا نوعی سروده آذری است که محتوای آن با حیات خانه به دوشی و عشایری عجین است و در ترانه‌های عامیانه و ملی آذری گنجانده می‌شود.

 

این کارگردان یادآور شد: تکم‌چی به محض ورود به هر محلی شیطانک را حرکت می‌داد و زنگوله را به صدا در می‌آورد و گاهی نیز آینه می‌انداخت که تعبیری از آمدن تکم‌چی بود و به این وسیله مردم را دور خود جمع می‌کرد و بعد شیطانک را به صدا درمی‌آورد و همراه با آن آواز می‌خواند و آمدن بهار را مژده می‌داد.

 

وی تاکید کرد: بخشی از اشعاری که تکم‌چی در این نمایش می‌خواند، «تکم تکم آغلاما»، «قول قیچیوی باغلاما»، «بوگون صباح بایرامدی»، «بهار گونی سیراندی»، «هامی اونا هیراندی» و ... است.

 

عباسی‌نیا اعلام کرد: تکم‌خوانی مراسم مختص آذربایجان به خصوص اردبیل و زنجان است و در برخی روستاهای زنجان تا همین اواخر مراسم تکم‌خوانی برقرار بوده و نیامدن تکم نوعی نحسی قلمداد می‌شد و شادمانی عید را با تکم شروع می‌کردند.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: