• یکشنبه ۷ خرداد ماه، ۱۳۹۶ - ۰۸:۳۰
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 963-1287-5
  • خبرنگار : 28018
  • منبع خبر : ----

/زنجان‌گردی/

کفش‌هایی که چند میلیون می‌ارزند


در سال‌های دورتر «معصومه خانم» از بخش شاه‌نشین رختشویخانه زنجان، زنانی که برای انجام کارهای روزمره به آنجا می‌آمدند را مدیریت می‌کرده و حالا «مردعلی حیدری» به همراه شاگردانش در همانجا «چاروق» می‌دوزند.

 

به گزارش ایسنا، مردعلی حیدری ۴۱ سال است که چاروق «پاپوشی که یکی از صنایع‌دستی زنجان محسوب می‌شود و با چرم دوخته می‌شود» را می‌دوزد؛ تاکنون ۳۱۴ شاگرد تربیت کرده است و اسم همه‌ آن‌ها را با شماره تلفن‌های‌شان در یک دفتر نوشته است. بیشتر اسامی زن هستند تا مرد!

 

سال ۱۳۳۵ در یکی از روستاهای زنجان به نام «سلمان‌لو» به دنیا آمده است و زمانی که پدرش را در هفت سالگی از دست می‌دهد در یک حجره چاروق‌دوزی مشغول به کار می‌شود و میخ‌های کهنه و خمیده کفش‌ها را صاف یا نخ کفاشی را موم‌کاری می‌کند. استادش «محمد گرانمایه» بوده و بعد از آن هم در کنار «صادق کفشچی» کار می‌کند تا فنون کفاشی را یاد بگیرد.

 

وقتی تصمیم می‌گیرد، مستقل شود به دلیل علاقه‌ای که به چاروق‌های دست‌دوز داشته، پنج سال هم شاگردی «مرحوم خطیبی» را می‌کند تا با اصول چاروق‌دوزی آشنا شود. بعد از مدتی که به صورت مستقل فعالیت می‌کند، سازمان صنایع‌دستی سابق از او دعوت می‌کند تا در نخستین نمایشگاه صنایع‌دستی کشور به مناسبت تشکیل چهاردهمین اجلاس آسیایی شورای جهانی صنایع‌دستی حاضر شود. بعد از آموزش در سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری در رختشویخانه زنجان مستقر می‌شود و به کارش ادامه می‌دهد.

 

«مردعلی حیدری» که خودش همچنان «چاروق» مردانه پا می‌کند، به ایسنا می‌گوید: من چاروق را تمام کرده‌ام یعنی هر مدلی که می‌شده دوخته‌ و آماده کرده‌ام. اما حالا نمی‌توانم مثل سابق کار کنم و بیشتر آموزش می‌دهم.

 

او عکس‌هایی از مدل‌های مختلف چاروق که تاکنون دوخته است را در یک آلبوم جمع‌آوری کرده است. نمونه کارهایش دیدنی است، از چاروقی که با ملیله ساخته است تا چاروق‌های گلابتون‌دوزی شده‌ای که دو تا ۴ میلیون می‌ارزند و بیشتر توریست‌های خارجی طرف‌دار آن هستند.

 

این صنعتگر حتی نمونه‌هایی از چاروق‌هایی به شکل ماهی درست کرده است و برخی از پاپوش‌های قدیمی که مربوط به استان‌های دیگر می‌شده را نیز احیا کرده و همه این مدل‌ها را روی دیوار پشت سرش به نمایش گذاشته است.

 

حیدری درباره خاصیت چاروق توضیح می‌دهد: چون جنس این پاپوش از چرم طبیعی است، عرق پا را به خودش می‌کشد. جنس بسیاری از کفش‌های امروزی پلاستیکی است و عرق پا را به جوراب جذب می‌کند اما چاروق، عرق پا را به خودش جذب می‌کند.

 

این هنرمند، بزرگترین چاروق را که یک متر و ۶۰ سانتی‌متر طول و ۷۰ سانتی‌متر ارتفاع دارد، دوخته است. او برای دوخت این چاروق یک و سال نیم وقت گذاشته و حدود ۱۰ مترمربع چرم، نیم کیلو ابریشم، ۴ کیلو چسب استفاده کرده است. روی این پاپوش زنجانی نقش‌هایی از مناطق تاریخی ایران از جمله گنبد سلطانیه، پاسارگارد، سی و سه پل، برج آزادی، گنبد سلطانیه و ... با استفاده از نخ گلابتون گلدوزی شده است.

 

حیدری در پاسخ به اینکه چه مقدار برای دوخت این چاروق هزینه کرده است، بیان می‌کند: من هزینه آن را حتی به همسرم هم نگفتم.

 

او درباره دلیل دوخت چاروقی به این بزرگی اظهار می‌کند: خانم‌ها بعد از مدتی که از چاروق استفاده می‌کنند آن را دور می‌اندازند و من احساس کردم ممکن است تا ۱۰۰ سال آینده نشانی از چاروق زنجان باقی نماند، به همین دلیل تصمیم گرفتم نمونه‌ای از آن را بدوزم که ماندگار شود.

 

این هنرمند که اسمش را در همه چاروق‌هایی که می‌دوزد، حک می‌کند، می‌گوید: چاروق هم زنانه و مردانه دارد. تزئینات چاروق‌های زنانه بیشتر از مردانه است، از طرفی چاروق ‌زنانه پاشنه دارند، در حالی که مردانه‌ها ندارند.

 

گزارش از کبریا حسین‌زاده ـ ایسنا


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: